Jak zdezynfekować maseczkę KN95, FFP2, FFP3 i jej nie zepsuć?

Dezynfekcja masek to nie taka prosta sprawa. Należy się najpierw zastanowić jak ta maska jest zbudowana. Jak już sobie to uświadomimy to odpowiedź na to pytanie będzie banalnie prosta.

Jak zbudowana jest maska N95 (KN95)?

 

Maska N95 składa się z wielu warstw włókniny, często wykonanej z polipropylenu. Dwie zewnętrzne warstwy ochronne tkaniny, pokrywające wewnętrzną i zewnętrzną stronę maski, są tworzone za pomocą spun bondingu. Spun bonding wykorzystuje dysze wydmuchujące stopione nici z termoplastycznego polimeru (często polipropylenu) do nakładania na taśmę nici o grubości od 15 do 35 mikrometrów, które tworzą materiał w miarę przesuwania się taśmy wzdłuż linii. Włókna są następnie łączone technikami termicznymi, mechanicznymi lub chemicznymi. Dwie zewnętrzne warstwy półmaski, o gęstości od 20 do 50 g / m2, działają jako ochrona przed środowiskiem zewnętrznym, a także jako bariera dla wszystkiego, co wydycha osoba nosząca.

 

Pomiędzy warstwami spun bond znajduje się warstwa filtracji wstępnej, która może mieć gęstość nawet 250 g / m2. Warstwa filtracji wstępnej jest zwykle włókniną igłowaną. Włóknina jest igłowana w celu zwiększenia jej spoistości, co osiąga się poprzez wielokrotne przesuwanie igieł z zadziorami przez tkaninę w celu łączenia włókien. Warstwa filtracji wstępnej jest następnie poddawana procesowi kalandrowania na gorąco, w którym włókna z tworzywa sztucznego są łączone termicznie przez przepuszczanie ich przez podgrzewane walce pod wysokim ciśnieniem. To sprawia, że warstwa wstępnej filtracji jest grubsza i sztywniejsza, dzięki czemu można ją uformować w celu uzyskania pożądanego kształtu.

 

Ostatnią warstwą jest wysokowydajna elektretowa (lub spolaryzowana) włóknina typu melt-blown, która decyduje o skuteczności filtracji. Meltblowing to proces podobny do spun bondingu, w którym wiele dysz maszynowych wykorzystuje powietrze do natryskiwania nici stopionych syntetycznych polimerów na przenośnik. Jednak włókna te są znacznie mniejsze, mają mniej niż jeden mikron szerokości. Gdy przenośnik kontynuuje pracę, nici narastają i łączą się same i gdy ostygną zaczynają tworzyć tkaninę. Jednak czasami tkanina rozdmuchiwana w stanie stopionym jest również łączona termicznie, aby zwiększyć wytrzymałość i odporność na ścieranie.

Mydło, alkohol, wybielacz, wysoka temperatura, lampa UV? Istnieje prostszy sposób jak odkazić maseczkę.

Umycie maseczek

Jednym z prostszych rozwiązań jest umycie masek wodą z mydłem. Jednak dane z testów pokazują, że mycie maski zmniejsza ich skuteczność filtracji. Testy wykazały, że po umyciu maski, filtracja spada z 99% na 78%, czyli aż  o 21%!

Użycie alkoholu

Kolejnym sposobem dezynfekcji jest użycie alkoholu, jednak alkohol i inne rozpuszczalniki wpływają na ładunek elektrostatyczny filtra i znacznie zmniejszają wydajność filtracji.

dezynfekcja masek domowymi sposobami

Podgrzewanie maseczek

Wirus ginie w 65 stopniach i podgrzanie maseczki do np. 75 stopni, powinno zneutralizować wirusa. Czynność taką zaleca się szpitalom. Niestety w warunkach domowych i bez dostępu do autoklawu z precyzyjną kontrolą temperatury takie działanie nie jest zalecane. W mikrofali bardzo trudno zadbać o nie przekroczenie bariery 100 stopni Celsjusza, a  rozkład temperatur jest z założenia nierównomierny (rozkład fali stojącej w mikrofali). Piekarniki też nie są najlepszą pomocą ze względu na niedokładne nastawy temperatury i nierównomierne rozłożenie ciepła. O ile w obu przypadkach zwykle temperatura może nie uszkodzić materiału filtra, to w znaczącej liczbie przypadków uszkadza plastikowe elementy maseczki i pogarsza jej przyleganie do twarzy.

Używanie promieniowania UV

UV ma małą penetrację głębokich warstw filtra przez co nie nadaję się do dezynfekcji

Odstawienie maseczek na kilka dni

Na kartonie, który jest najbliższym materiałem do maseczki, wirusy przeżywają do 24 godzin, więc odstawienie maski na 2-3 dni w suche i czyste miejsce powinno zneutralizować aktywność wirusa. Należy jednak pamiętać, że taka “kwarantanna maseczek” nie wpływa na inne zanieczyszczenia pozostające na jej powierzchni. Wymaga to też od szpitali wygospodarowania dużych i czystych powierzchni do takiego celu, dlatego używa się tam autoklawów. W warunkach domowych jest to jednak jeden z najlepszych sposobów.

Przeżywalność wirusa na kartonie

Wnioski

Istnieje wiele sposobów na dezynfekcję maseczek jednak większość z nich nie jest skuteczna lub znacznie zmniejsza skuteczność maseczek.W warunkach domowych jednym z najlepszych, a jednocześnie najprostszych sposobów jest odstawienie maseczek na kilka dni w suche i czyste miejsce. Taki sposób dezynfekcji nie wpłynie negatywnie na skuteczność filtracji. 

Dobrym sposobem na dezynfekcję jest również ozonowanie.